Preshading modelu

Preshading w modelarstwie i wstęp do modulacji

Zastanawiałeś się jak to jest, że niektóre modele mają pięknie wymalowaną „trójwymiarową” bryłę, podczas gdy inne wyglądają zupełnie płasko i jakoś tak – zwykle? Ta sztuka to umiejętne zastosowanie metody zwanej z angielska preshading’iem czyli w wolnym tłumaczeniu, cieniowaniem wstępnym.

Preshading modelu polega na wymalowaniu ciemną farbą pewnych miejsc przed nałożeniem warstwy koloru

Podkładowanie modelu
Nakładanie farby podkładowej na model ma na celu wyrównanie koloru poszczególnych części oraz zamaskowanie śladów kleju i szpachli. To także ważne dla dobrej przyczepności kładzionej dalej farby. Szary jest neutralny dla wszystkich barw nakładanych później na model.

Szerzej mówiąc, wygląda to tak, że sklejony model malujesz jasnym podkładem (z reguły szarym, w każdym razie jasnym), a później przy pomocy aerografu malujesz cienie w zakamarkach i wokół wystających, dużych brył modelu. To z grubsza, bo wiele zależy od efektu jaki chcemy uzyskać. Do wykonania tej techniki potrzebny jest aerograf (jeśli jeszcze nie wiesz czym jest aerograf, przeczytasz tutaj – kliknij), ponieważ pędzlem nie da się wykonać miękkich, subtelnych przejść jakie daje „rzeczywisty” cień. Jest to uważam jeden z kluczowych argumentów za kupnem tego sprzętu.

Preshading w modelarstwie jest stosowany z różną intensywnością i nakładany bardziej lub mniej gęsto pozwala uzyskać bardzo różnorodne efekty. Oczywiście na początek użyjemy preshadingu do zaznaczenia rzeczywiście zacienionych miejsc czyli podwozia pojazdów i ogólnie wszystkiego co jest „pod spodem”. Aby jednak małemu wszak modelowi nadać trochę wymiaru i widowiskowości, wielu modelarzy stosuje je także na górnych płaszczyznach modelu i obmalowuje cieniem wszelkie możliwe obwody, linie podziału blach przy samolotach czy załamania pancerzy przy czołgach. Wizualnie model nabiera trójwymiarowości a płaskie powierzchnie nabierają głębi.

Preshading lini podziału blach w samolocie
Preshading lini podziału blach w samolocie

Należy przy tym pamiętać, że preshading modelu stosowany z nadmiarem i mocno zaznaczony sprawi, że wymalowany finalnie już model będzie wyglądał trochę bardziej „bajkowo” aniżeli realistycznie co oczywiście nie uważam, że jest złe, bo malowanie takie jest zwykle bardziej spektakularne i z tego co obserwuję modele malowane w taki sposób bardzo się podobają. Chcę tylko uświadomić Ci, że musisz pamiętać o efekcie końcowym jaki chcesz uzyskać, czy chcesz model „przerysowany” z imponującą modulacją barw, czy zależy Ci na jak najwierniejszym odwzorowaniu rzeczywistości. Zwykle modelarze robiący modele i figurki fantasy stosują takie mocniej wyrażone cieniowanie, co akurat bardzo pasuje do tego typu modelarstwa.

Jak zrobić preshading modelu w praktyce

Pierwsze co musisz zrobić to poćwiczyć (o ile nie jesteś już wprawiony) malowanie aerografem rozproszonych linii. Sprawdź i naucz się jak Twój sprzęt reaguje na poszczególne ustawienia ciśnienia na kompresorze oraz jak operować spustem. Każdy sprzęt jest inny i każdy maluje w innych warunkach, temperaturze i wilgotności powietrza, mniej lub bardziej rozcieńczoną farbą. To wszystko ma wpływ na efekty przy operowaniu aerografem. Musisz poćwiczyć na kartce jak maluje Twój „aerek” nim zabierzesz się za preshading na „żywym” modelu.

Mogę podpowiedzieć Ci, że dla malowania szerszych i delikatniejszych linii powinieneś spróbować niskich zakresów ciśnień, w okolicach 1 bara. Spust pociągaj delikatnie. Wąskie i wyraźne linie, na przykład dla podkreślania linii podziału blach czy wąskich zakamarków uzyskasz przy wysokich zakresach, w okolicach 2-3 bar.

Po drugie przyjrzyj się modelowi i zastanów się gdzie warto przyciemnić bazę, gdzie naturalnie pojawiają się cienie i jakie elementy chcesz podkreślić. Jeśli robisz samoloty, najlepiej jest pociągnąć cienką kreską wszystkie linie podziału blach. Ja w moim modelu zacieniłem wnętrze w miejscach pod siedzeniami, przestrzenią na nogi pasażerów, całe podwozie wraz z nadkolami, błotniki w zagłębieniach i grill. Malowałem na bardzo niskim ciśnieniu prowadząc aerograf ok 3-5 cm od modelu. Zależało mi na mocno rozproszonym preshadingu.

Preshading modelu

Maska najbardziej odbija światło więc nie oberwała czarną farbą. W modelarstwie najlepiej zawsze założyć padanie światła wertykalne – czyli pionowe z góry

Preshading w miejscach typowo zacienionych wykonujemy z większą intensywnością niż na odkrytych powierzchniach
Preshading w miejscach typowo zacienionych wykonujemy z większą intensywnością niż na odkrytych powierzchniach
Scale model pre shading
Nazwa techniki wywodzi się z języka angielskiego – pre shading
Używanie tej techniki modelarskiej jest w rzeczywistości dość proste
Używanie tej techniki modelarskiej jest w rzeczywistości dość proste
Cieniowanie modelu pomijamy w miejscach płaskich, dużych powierzchni odkrytych, gdyż te raczej odbijają w rzeczywistości światło
Cieniowanie modelu pomijamy w miejscach płaskich, dużych powierzchni odkrytych, gdyż te raczej odbijają w rzeczywistości światło
Pre shading przede wszystkim powinien podkreślać bryłę modelu
Pre shading przede wszystkim powinien podkreślać bryłę modelu
Podwozie jest najbardziej zacienionym elementem, więc jest wymalowane na czarno całe
Podwozie jest najbardziej zacienionym elementem, więc jest wymalowane na czarno całe

Również drobne elementy warto podkreślić cieniem

Preshading modelu to także cieniowanie elementów wnętrza pojazdu
Preshading modelu to także cieniowanie elementów wnętrza pojazdu
Cieniowanie kół pojazdu
Cieniowanie kół pojazdu

Ile warstw farby dać? Z reguły 1-2 delikatne wystarczą. To co jest bardzo ważne, to malowanie cienia kontrolowanym ruchem ale zdecydowanie. Lepiej kilka razy podmalować delikatnie niż raz zalać mokrą plamą farby. Strumień musi dawać rozproszone brzegi. Nie przesadzamy z intensywnością malowania i dbamy o to aby aby zachować naturalne kształty malowanych cieni.

Gdy jesteśmy zadowoleni z efektu, pozostawiamy model do wyschnięcia.

Zamalowywanie preshadingu czyli kładziemy kolor bazowy

Druga część zabawy to położenie właściwego koloru. Tu również nie obędzie się bez aerografu. Nie możemy dopuścić do tego, że zamalujemy całkowicie cały wypracowany efekt. Klucz tej części programu to: więcej farby w jasne miejsca, mało na cienie. Ogólna zasada malowania zarówno spray’em jak i aerografem, mówi, że lepiej dać 3 delikatne warstwy, niż 1 grubą i tu znajduje ona szczególne zastosowanie.

Prezentowany poniżej model najpierw pomalowałem transparentną warstwą bazowego koloru (użyłem field drab z Model Master) – stosując szybkie ruchy obmalowałem cały model dookoła praktycznie „chmurką” farby, tak aby tylko podkolorować przyciemnione wcześniej miejsca.

Model podsuszyłem suszarką (maluje akrylami). Za drugim podejściem malowałem już tylko fragmenty jasne i do momentu gdzie wcześniej szary podkład przechodził w czarny. Dbałem o to, by przejścia były równe i również rozproszone jak poprzednio. Znowu podsuszyłem i nałożyłem trzecią warstwę już tylko w centralne punkty niezaciemnione, jak maska, boki pojazdu, ranty błotników z góry. Na błotniki (nadkola) psikałem aerografem celując od środka maski w stronę zewnętrzną, co pomogło uniknąć zamalowania wgłębień przy masce.

Efekt jaki uzyskałem wygląda następująco:

Preshading dał ładnie podkreślone wgłębienia przy błotnikach

Preshading dał ładnie podkreślone wgłębienia przy błotnikach i zarysował maskę

Bantam 40 BRC to mały ale wymagający model
Miejsce na nogi kierowcy i pasażera z przodu pozostało prawie nietknięte kolorem bazowym
Malowanie aerografem daje ogromne możliwości
Malowanie aerografem daje ogromne możliwości
Pamiętamy aby nie dotykać palcami świeżo pomalowanego modelu
Pamiętamy aby nie dotykać palcami świeżo pomalowanego modelu
Rozproszony strumień farby z psikającego aerografu naturalnie kładzie kolor w miejscach dostępnych naturalnie dla światła i daje piękny aksamitny cień w pozostałych
Rozproszony strumień farby z psikającego aerografu naturalnie kładzie kolor w miejscach dostępnych naturalnie dla światła i daje piękny aksamitny cień w pozostałych
Bez cieniowania ten fragment były nienaturalnie intensywnie zakolorowany
Bez cieniowania ten fragment były nienaturalnie intensywnie zakolorowany
Strumień farby prowadziłem wyłącznie z boku modelu.
Strumień farby prowadziłem wyłącznie z boku modelu.

Aby bardziej sobie zobrazować jak wpływają poszczególne warstwy farby na preshading, przyjrzyj się poniższemu zdjęciu. Jak widzisz w pewnym momencie możesz całkowicie zamalować efekt.

Etapy preshadingu
Od lewej strony: 1 podkład szarą farbą, 2 nałożony preshading czarnym kolorem, 3 jedna warstwa bazowego koloru, 4 druga warstwa koloru, 5 trzecia warstwa koloru

Jakim kolorem wykonać preshading?

Najczęściej wykonujemy cieniowanie czarnym, matowym lub półmatowym kolorem, ale nie musi to być regułą. Możesz eksperymentować z ciemniejszymi odcieniami koloru bazowego, a dla wojskowych zieleni przykładowo z ciemnym brązem. Poniżej możesz zobaczyć dwa różne kolory i to jak można różnicować w ciekawy sposób cieniowanie dwoma kolorami – szarym (obrzeża na czerwonym podkładzie) i czarnym (na szarym podkładzie). W tym wypadku preshading został wykonany już na bazowej czerwieni jasnym szarym.

Preshading kolorowych elementów
Wymalowane bez cieniowania
Preshading wykonany za pomocą dwóch kolorów.
Preshading wykonany za pomocą dwóch szary kolor przygasi nieco jaskrawość czeewieni
Po pomalowaniu na właściwe kolory
Po pomalowaniu na właściwe kolory

Przyciemniłeś to i rozjaśnij

Właśnie tak przebrnęliśmy przez preshading modelu, czyli cieniowanie wstępne. Oczywiście możemy iść dalej. Mamy gotowy model pod dalsze modulowanie bazowego koloru. To co jeszcze bardziej uwydatni nasz efekt to rozjaśnienia, z ang. highlights. To wisienka na torcie technik malowania modelu.

Porównanie koloru do rozjaśnienia z bazowym
Porównanie koloru do rozjaśnienia z bazowym

Królikiem doświadczalnym ponownie będzie mój Bantam BRC w skali 1/35 (Miniart). Kolor bazowy (field drab przyp.) rozmieszałem w strzykawce z kolorem żółtym błyszczącym w proporcji około 3:1. Dlaczego akurat żółtym a nie białym? Zależało mi na uzyskaniu żywego kontrastu a mieszanie koloru z białą farbą daje bardziej wypłowiały odcień. O technikach modulacji planuję stworzyć obszerniejszy wpis w niedalekiej przyszłości, tam też będzie więcej trochę o mieszaniu kolorów i samej modulacji barw jako takiej.

Refleksy naturalnie wychodzą na płaskich powierzchniach, więc wymalowałem całą maskę, zderzak, nadkola we wnętrzu pojazdu oraz górną krawędź ramki szyby przedniej, a także przednie błotniki i reflektorki psikałem dla podkreślenia cienia w zakamarkach tego rejonu. W tym wypadku starałem się dać farbę tylko na zewnętrzne ich krawędzie. Efekt wyszedł jak niżej.

Rozjaśnienie na tym etapie nie rzuca się jeszcze tak bardzo w oczy
Rozjaśnienie na tym etapie nie rzuca się jeszcze tak bardzo w oczy
Podmalowałem płaskie poziome powierzchnie jak nadkola po obu stronach oparcia
Podmalowałem płaskie poziome powierzchnie jak nadkola po obu stronach oparcia
Maska oraz zderzak delikatnie odznaczają się naszym żółtym odcieniem. Wygląda jak rozświetlony przez światło słońca prawda?
Maska oraz zderzak delikatnie odznaczają się naszym żółtym odcieniem. Wygląda jak rozświetlony przez światło słońca prawda?
Również poręcz delikatnie przyjęła strumień farby
Również poręcz delikatnie przyjęła strumień farby
Z różnych odległości, dzięki zastosowaniu techniki cieniowania, zmienia się nieco optyczny efekt preshadingu
Z różnych odległości, dzięki zastosowaniu techniki cieniowania, zmienia się nieco optyczny efekt preshadingu

Kolejny etap to rozjaśnienie punktowe.

Ponownie stworzyłem mieszankę tym razem z trzech kolorów jeszcze o dwa tony jaśniejszą. Do duetu dorzuciłem aged white, czyli „zżółkniętą biel” lub jak kto woli „kość słoniową”. Taką farbą psiknąłem w centralne punkty rozjaśnionych miejsc.

Modulacja tonalna w modelarstwie
Proporcje? Mniej więcej po równo każdej, ale tak naprawdę, „na oko”
Tak prezentuje się model wycieniowany i rozjaśniony w pełnej okazałości
Tak prezentuje się model wycieniowany i rozjaśniony w pełnej okazałości

Należy również pamiętać o zabezpieczeniu gotowego malowania lakierem bezbarwnym. W ten sposób powstał model gotowy do dalszych zabiegów, jak wash, obicia i zabrudzenia. O tym także wkrótce przeczytasz w Modelarskim Świecie!

Na koniec zestawienie poglądowe efektu pracy:

MiniArt 35014 U.S. TRUCK BANTAM 40 BRC w/CREW
Trzy etapy modulacji preshadingu

Prezentowany model Bantam’a pochodzi z zestawu:

http://miniart-models.com/products/35014/

Pozdrawiam!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *